24.11.2020

Կաքավ

Մշակումը՝ Արուսյակ Սահակյանի

Խռպոտ ձայն ունեցող ու ականջ չունեցող թռչունները չէին սիրում կարմիր կտուցով ու կարմիր տոտիկներով Կաքավին, որն օրնիբուն ման էր գալիս արտերում ու երգում: Նախանձից նրանց ձայնն ավելի էր խռպոտվում:

Մի օր հավաքվեցին ու գնացին Արծվի մոտ գանգատ.
– Թագավորն ապրա՛ծ կենա, էդ Կաքավi9ը անգործ-անբան, ամբողջ օրը երգում է, չի թողնում, որ քո հրամանները լսենք:
Արծիվն էլ երգի հետ գլուխ չուներ և հրամայեց.

– Կաքավին ասեք՝ թող էլ չերգի:

Կաքավը լռեց:

Արտերը սպասեցին, սպասեցին Կաքավի երգին, բայց Կաքավն էլ չէր երգում: Արտերը կարոտեցին Կաքավի երգին ու խնդիրքի գնացին Արծիվ թագավորին.

Թագավորն ապրա՛ծ կենա,կարմրակտուց, կարմրատոտիկ Կաքավը կա, բայց նրա երգն էլ չկա.մեր հասկերը չեն քաղցրանա:

Արծիվն ասաց՝ թող երգի՛:

Բայց Կաքավն արդեն մոռացել էր իր երգի խոսքերը, միայն մեկ բառ էր հիշում.

– Կըղա՜, կըղա՜:

Մի երկու բառ էլ արտերն էին հիշում.

– Կաղ-կըղա՜, շաղ-կըղա:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Փորձի՛ր բացատրել այս արտահայտությունները (դարձվածքները).

ականջ չունենալ – վատ լսող
գանգատ անել – բողոքել
երգի հետ գլուխ չունենալ – երգել չիմանալ
խնդիրքի գնալ – հարցմունքի գնալ

2.Ինչո՞ւ մյուս թռչունները չէին սիրում կաքավին: Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:    Խռպոտ ձայն ունեցող ու ականջ չունեցող թռչունները չէին սիրում կարմիր կտուցով ու կարմիր տոտիկներով Կաքավին, որն օրնիբուն ման էր գալիս արտերում ու երգում: Նախանձից նրանց ձայնն ավելի էր խռպոտվում:

3.Ի՞նչ ասացին թռչունները արծվին: Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:  – Թագավորն ապրա՛ծ կենա, էդ Կաքավը անգործ-անբան, ամբողջ օրը երգում է, չի թողնում, որ քո հրամանները լսենք:

4.Նկարագրի՛ր այս պատմության կաքավին: Կաքավը շատ էր սիրում երգել։ Ամեն օր նա   գնում էր արտերը և սկսում էր երգել, և կաքավի երգից տառերի բերքը քաղցրանում էր։

5.Քո կարծիքով ինչի՞ մասին էր երգում կաքավը: Իր ժամանակի մասին։

6.Ի՞նչ կլինի, եթե ոչ մի թռչուն չերգի: Բերքը թթու կլիներ։

7.Նամակ գրի՛ր արծիվ արքային: Արծիվ արքա, ես Վահագն եմ։ Ես հասկանում եմ  արդեն ձեզ և ուզում եմ ասել, որ դուք մի քիչ սխալեք արել։

 

Ինչպե՞ս դարձա սեբաստացի

Ես Վահագն եմ։ Ես հարցազրույց կվարեմ մայրիկիցս։

-Ինչպե՞ս պատահեց որ ես դարձա սեբաստացի։

-Ինչու՞ ես չմնացի հին դպրոցում։

-Ինչու՞ դու որոշեցիր, որ ես պետք է դառնամ սեբաստացի։

-Սեբաստացիները ինչո՞վ են տարբերվում։

-Շնորհակալություն, սիրելի մայրիկ, հարցազրույցի համար։

19.11.2020.

1. Պատմի՛ր 842 թվի մասին
1. Թիվը գրի՛ր տառերով: ութհարյուրքառասուներկու
2. 842-ն ունի 8 հարյուրյակ 4 տասնյակ 2 միավոր
3. Հարևան թվերն են՝ 843, 841
4. Հաջորդող թիվն է՝843
5. Նախորդող թիվն է՝ 841
6. Մեծացրո՛ւ 5-ով: 847
7. Մեծացրո՛ւ 20-ով: 862
8. Մեծացրո՛ւ 100-ով: 942
9. Փոքրացրո՛ւ 2-ով: 840
10.Փոքրացրո՛ւ 30-ով: 812
11.Փոքրացրո՛ւ 500-ով: 342
12.Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա տասնյակը:840
13.Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա հարյուրյակը:800
14.842-ի թվանշաններով կազմի՛ր եռանիշ թվեր: 824, 482, 428, 284, 248
15.Կազմածդ թվերը դասավորի՛ր նվազման կարգով:824, 482, 428, 284,
248:
16.Կազմի՛ր արտահայտություններ, որոնց արժեքը հավասար է 842-ի:
822+20=842, 900-58=842, 800+42=842, 1000-158=842:
17.Լուծի՛ր խնդիրները:
Ա. Ուղղանկյունաձև հողամասի երկարությունը 20 մ է, իսկ լայնությունը 10
մ է: Քանի՞ մետր ցանկապատ է հարկավոր հողամասը ցանկապատելու
համար:
Լուծում՝
{20+10}x2=60
Պատ.՝60
Բ. Քառակուսու տեսք ունեցող ծաղկանոցին պարանով արգելք
պատրաստելու համար քանի՞ մետր պարան է հարկավոր, եթե ծաղկանոցի
մեկ կողմի երկարությունը 5 մետր է:
Լուծում՝
5×4=20
Պատ.՝20
Գ.Քառակուսու կողմը 6 սմ է: Հաշվի՛ր նրա պարագիծը:
Լուծում՝
4×6=24
Պատ.՝24
Դ. Ուղղանկյան մի կողմը 9 սմ է, մյուսը՝ 15 սմ: Հաշվի՛ր նրա պարագիծը:
Լուծում՝
{9+15}x2=48
Պատ.՝48
Ե. Եռանկյան մի կողմը 5 սմ է, մյուս կողմը՝ 15 սմ, իսկ երրորդ կողմը՝
երկրորդից 5 սմ-ով կարճ է: Հաշվի՛ր նրա պարագիծը:
Լուծում՝
(15-5)+ 5 +15=30
Պատ.՝30

Ճնճղուկը

-Արի գնանք էն մկանը կեր, որ չի գալիս դհոլը ծակի, դհոլչին չի գալիս հովվին գժվացնի, հովիվն էլ այծին չի ուտում, այծն էլ տերևին չի ուտում, տերևն էլ ինձ չի մաքրում՝ թռչեմ գնամ, բնումս կենամ:

Էս կատուն թե՝

-Ա՛յ ծիտ, ծտի ճուտ, ես էս կաթ ու մածունը թողնողը չեմ, գամ քո հարամ մուկն ուտեմ:

-Դե լա՜վ,- ասում է ծիտն ու գնում է պառավին գանգատվում,- նանի՛, ա՛յ նանի, էս կատվին մի լավ դնգստի, քո կաթն ու մածունը նա է ուտում, գո՛ղ է, գո՛ղ:

Պառավը գավազանը տանում է բերում տուր թե կտաս կատվին: Կատուն տեղից պոկվում է, վազ տալիս՝ մկանն ուտի, մուկն էլ վազում է՝ դհոլը ծակի, դհոլչին վազում է՝ հովվին գժվացնի, հովիվը վազում է՝ այծին ուտի, այծը վազում է՝ տերևին ուտի, տերևն էլ դողդողալով ծտին սրբում է, մի լավ մաքրում:

Ծիտն ուրախացած թռչում է իր բույնը, կանգնում ճյուղին ու երգում.

Ծիտն եմ, ծիտն եմ,

Ծտի ճուտն եմ:

Մոր բերած եմ:

Հոր պահած եմ:

Անուշ քրոջ թռցրած եմ,

Ծի՜վ, ծի՜վ, ծի՜վ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Կարո՞ղ ես ճիշտ դասավորել բառերը:

Մի տանը օր էլ էս չի լինում, մեծ Օրերից ծիտը ճուտը փոքրին ասում է. «Արի թռչել քեզ սովորեցնեմ»: Օրերից մի օր էլ էս ծիտը տանը չի լինում, մեծ ճուտը փոքրին ասում է. «Արի քեզ թռչել սովորեցնեմ»:

 

2.Կարո՞ղ ես հիշել նմանատիպ հեքիաթներ, գրի՛ր դրանց վերնագրերը: Պոչատ աղվեսը։

  1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:

Ծտի ճուտը թռչում է գնում: Մի տուն է գնում, տեսնում աչքի մեկը կույր մի պառավ թախտին նստած, մի գավազան էլ կողքին: Կույր աչքի կողմը կաթով աման կա դրած, մի կատու էլ վառարանի մոտ քնած է: Դու մի ասի, էս կատուն ամեն անգամ պառավից թաքուն կաթն ուտում է, բեղերը լիզում, մի կողմ քաշվում:

 

17.11.2020.

  1. 6, 7, 1 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենամեծ եռանիշ թիվը:  761

 

  1. 6, 7, 1 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենափոքր եռանիշ թիվը: 167

 

 

  1. 9, 4, 0 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենամեծ եռանիշ թիվը: 940

 

  1. 9, 4, 0 թվանշաններով կազմի՛ր հնարավոր ամենափոքր եռանիշ թիվը: 409

 

 

  1. Օգտվելով գնացուցակի տվյալներից՝ պատասխանի՛ր հարցերին:

 

ապրանք 1 հատի արժեքը
մատիտ 80 : 8 x 5 50
գրիչ Մատիտից 10 դրամով էժան է 40
թուղթ Մատիտից 5 անգամ էժան է 10
կավիճ Թղթից 2 անգամ թանկ է 20
ռետին Գրիչից 20 դրամով թանկ է 60
սրիչ Գրիչից 2 անգամ թանկ է 80

 

Ա. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 2 ռետին գնելու համար:2×60=120

Բ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 3 մատիտ գնելու համար:3×50=150

Գ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 5 թուղթ գնելու համար:5×10=50

Դ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 4 գրիչ գնելու համար:4×40=160

Ե. Յուրաքանչյուր առարկայից մեկ հատ գնելու համար:260

Զ. Յուրաքանչյուր առարկայից երկու հատ գնելու համար:520

 

Աղվեսը Հ. Թումանյան

Աղվեսն եկավ բարձր սարից,
Հարցմունք արավ լիքը թառից.
Մեծ խորոզ է հարկավոր ինձ.
Քաղցած աղվեսն, ագին ծաղիկ։
Աղվեսն հագել քուրքը դեղին,
Պտուտ կուգա շուրջը գեղին.
Ջուր կտրվեց տատիս լեղին.
Դեղին աղվեսն, ագին ծաղիկ։

Աղվեսն ասավ պառավ տատին.
«Մտիկ չեմ տա ձեռիդ փետին,
Կարոտել եմ թմփլիկ ճուտին».
Անվախ աղվեսն, ագին ծաղիկ։

Աղվեսն եկել, նստել դեզին,
Երկար ագին ծռել վզին,
Աչք է ձգել մեր խորոզին…
Էն գող աղվեսն, ագին ծաղիկ։

Մին էլ կանչեց տատս պառավ.
Ամա՜ն, հասե՜ք, տարա՜վ, կերա՜վ…
Գլխիս էս ի՞նչ փորձանք բերավ
Անտեր աղվեսն, ագին ծաղիկ։

Ա՛յ իմ խորոզ, կարմիր խորոզ,
Ման կուգայիր գոռոզ-գոռոզ.
Փետուրդ արավ ողջ դար ու փոս
Էն չար աղվեսն, ագին ծաղիկ։
Աղվե՛ս, աղվե՜ս, փոքրիկ գազան,
Ոտներդ կարճ ու խիստ վազան,
Շներն ամեն քեզ չհասան,
Ճարպիկ աղվես, ագին ծաղիկ։

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր անհասկանալի բառերը: Ագի-պոչ։

2. Նշված բառերը դարձրու հոգնակի:
մարդ-մարդիկ
աղվես-աղվեսներ
մատ-մատներ
մկրատ-մկրատներ
ծաղիկ-ծաղիկներ
դուռ-դռներ
ժպիտ-ժպիտներ

3.Լրացրու բաց թողնված բառերը:

Մին էլ կանչեց տատս պառավ.
Ամա՜ն, հասե՜ք, տարա՜վ, կերա՜վ…
Գլխիս էս ի՞նչ փորձանք բերավ
Անտեր աղվեսն, ագին ծաղիկ։

Ա՛յ իմ խորոզ, կարմիր խորոզ,
Ման կուգայիր գոռոզ-գոռոզ.
Փետուրդ արավ ողջ դար ու փոս
Էն չար աղվեսն, ագին ծաղիկ։

4. Գտեք Ա խմբի արտահայտությունների զույգերը Բ խմբում:
Ա. Գլուխ տալ, ականջ դնել, հոգին հանել, վիզ ծռել
Բ. Լսել, չարչարել, խնդրել, խոնարհվել

Գլուխ տալ- խոնարհվել, հոգին հանել-չարչարել, վիզ ծռել-խնդրել

5.Կարդա՛ և լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:

Ամառվա մի օր ուղևորները, կեսօրվա շոգից սաստիկ հոգնած, ճանապարh էին գնում: Նրանք տեսան մի սոսի, մոտեցան և պառկեցին նրա ստվերում` հանգստանալու: Նայելով սոսու ոստերին` իրար մեջ խոսեցին.

– Բայց ախր անպտուղ է այդ ծառը և մարդկանց համար անօգուտ:

Սոսին նրանց տխրաձայն պատասխանեց.

– Ապերախտ եք դուք, իմ հովանուց օգտվում եք և տեղնուտեղն էլ ինձ անպտուղ ու անօգուտ անվանում:
Այդպես էլ որոշ մարդկանց բախտը չի բերում. նրանք լավություն են անում մերձավորներին, բայց շնորհակալություն չեն ստանում: