Կախարդական լավաշ

  1. Ի՞նչ խորհուրդ տվեց մայրն իր որդուն: Մայրն ասաց, որ գնա գտնի իր բաղտը։
  2. Ինչպե՞ս լավաշը հանկարծ դարձավ կախարդական: Մոր ուժի շնորհիվ լավաշը դարձավ կախարդական։
  3. Ի՞նչ խորհուրդ տվեց ալևորը պատանի Նաղաշին: Խորհուրդ տվեց սեփական քրտինքով ջրել իր այգին, նաև ասաց, որ երջանիկ սիրելի աշխատանքի մեջ է, իսկ բախտավորությունը՝ սեփական հողում։
  4. Հորինի՛ր մեկական հանելուկ լավաշի, հացի, աղի մասին։
  5. Այս տեսքտերի նախադասությունները խառնված են: Կարդա՛ և համարակալի՛ր դրանք: Ի՞նչ հասկացա՞ր, ի՞նչ են ուսուցանում առակները:

 

Գետնին ընկած հացի փշուրների վրա մի-մի հրեշտակ է կանգնած, և քանի որ մի ոտքի վրա կանգնելը դժվար է ու հոգնեցուցիչ, մարդիկ պետք է հրեշտակներին օգնության շտապեն, հացը գետնից վերցնեն ու մի բարձր տեղ դնեն:Ասում են, թե հենց մի փշուր հաց է ընկնում գետնին երկնքից, մեզ համար անտեսանելի մի հրեշտակ է իջնում և մի ոտքով հացի փշուրի վրա կանգնում, որ այն ոտնատակ չընկնի, չկեղտոտվի:

Մի արդար ու հավատարիմ մարդ, հացը ափի մեջ առած, ուտելով ճանապարհ է գնում: Շատ է նեղվում, վշտանում, որ մեղք է գործել և, ուրիշ ճար չգտնելով, հետևյալ միջոցին է դիմում. գնում է մի քաղաք, աշխատանքի անցնում, շատ չարչարվում, քրտինք թափում ու կարողություն դիզում: Փնտրում է նա էս հացի կտորը, փնտրում, բայց այդպես էլ չի գտնում: Ինչպես է պատահում՝ ձեռից մի փշուր հաց հանկարծ գետնին է ընկնում ու կանաչ խոտերի մեջ կորչում: Վրան Աստծո տաճար է կառուցում և մեջն աղոթում, «մեղա հացիկ» ասում: Վաստակած միջոցներն առած՝ նա վերադառնում է այն հողակտորը, որտեղ կորցրել էր հացի փշուրը:

6. Իսկ դու լսե՞ս ես լավաշի մասին այս գեղեցիկ առասպելը:

Ըստ առասպելի, երբ Գեղամի թոռ Արամը պատերազմում էր Ասորեստանի հզոր թագավոր Նաբուգոդոնոսորի հետ, Արամը հանկարծ գերի է ընկնում Ասորեստանի թագավորին: Եվ Նաբուգոդոնոսորը հրամայում է, որ Արամը պետք է 10 օր հաց չուտի, իսկ 11-րդ օրը նրանք պետք է աղեղնամարտի բռնվեին իրար հետ: Արքան խոստանում է բաց թողնել Արամին, եթե նա կարողանա հաղթել իրեն:Ամբողջ գիշեր մտորումների մեջ լինելուց հետո, Արամը Նաբուգոդոնոսորին խնդրում է, որ հայկական զորքից իր համար մի վահան բերեն: Արքան չի մերժում նրա խնդրանքը և սուրհանդակ է ուղարկում հայկական զորքի մոտ: Հայկական զորքը, գուշակելով, թե ինչ է ցանկանում իրենց արքան, վահանի կաղապարի տակ լավաշ են թաքցնում:Սակայն սուրհանդակները գլխի չեն ընկնում, որ վահանի տակ հնարավոր է հաց թաքցնել: Երբ վահանը հասցնում են Արամին, նա ասում է, որ այն այդքան էլ հարմար չէ և իրեն ուրիշ վահան է անհրաժեշտ: Եվ այսպես 10 օր շարունակ սուրհանդակները մեկ վահան և մեկ լավաշ են բերում Արամին:11-րդ օրն Արամը և Նաբուգոդոնոսորը դուրս են գալիս մենամարտելու: Ասորեստանի արքան վստահ էր, որ Արամը 10 օր հաց չուտելուց հետո ուժասպառ է եղել, և ինքը հեշտությամբ կարող է հաղթել նրան: Սակայն Արամին հաջողվում է հաղթել Նաբուգոդոնոսորին և վերադառնալ հայրենիք: Հայրենիք վերադառնալուց հետո, թագավորը հրամայում է, որ Հայաստանում բոլոր հացի տեսակները վերածվեն լավաշի:

7. Աղը լցրո՛ւ սեղանին, սկսի՛ր նկարել; Ստացված գեղեցիկ պատկերները լուսանկարի՛ր, լուսանկարները տեղադրի՛ր քո բլոգում:

Ձախորդ Փանոս

Ձախորդ Փանոսը

Հովհաննես Թումանյան

 

Ժամանակով մի աղքատ մարդ է լինում, անունը Փանոս։ Ինքը մի բարի մարդ է լինում, բայց ինչ գործ որ բռնում է՝ ձախ է գնում։ Դրա համար էլ անունը դնում են Ձախորդ Փանոս։ Ունեցած-չունեցածը մի լուծ եզն է լինում, մի սել ու մի կացին։ Մի օր եզները սելում լծում է, կացինը առնում գնում անտառը փետի։ Անտառում էս Փանոսը միտք է անում, թե՝ մի բան որ ծառը կտրելուց ետը մին էլ նեղություն պետք է քաշեմ՝ ահագին գերանը գետնից բարձրացնեմ գցեմ սելի մեջը, ավելի լավ է՝ հենց սելը լծած բերեմ ծառի տակին կանգնեցնեմ, որ ծառը կտրեմ թե չէ, ընկնի մեջը։
Ասածն արած է։
Եզներով սելը բերում է մի մեծ ծառի ներքև կանգնեցնում, ինքը անցնում է վերի կողմը, կացինը քաշում՝ թրխկ, հա թրխկ։ Շատ է քաշում թե քիչ, էդ էլ ինքը կիմանա, ծառը ճռճռալով գալիս է զարկում, տակովն անում սելը ջարդում, եզներն էլ հետը։ Փանոսը մնում է ապշած կանգնած։ Ի՞նչ պետք է անի։ Կացինը վերցնում է ու ծոծրակը քորելով ճամփա է ընկնում դեպի տուն։
Ճամփին մի լճի ափով անց կենալիս է լինում։ Տեսնում է մեջը վայրի բադեր են լողում։ Ասում է՝ գլուխը քարը, չեղավ չեղավ, արի գոնե մի բադ սպանեմ, տանեմ տամ կնկանս։ Ասում է ու կացինը պտտում, շպրտում դեպի բադերը, որ մինն սպանի, բադերը ճղճղալով ցրվում են, փախչում են, որը եղեգնուտն է մտնում, որը թռչում գնում, կացինն էլ ընկնում է լճի խոր տեղը, տակն անում, կորչում։ Փանոսը մնում է լճի ափին կանգնած միտք անելիս։ Ի՞նչ անի, ի՞նչ չանի։ Շորերը հանում է դնում լճի ափին, ինքը մտնում մեջը, որ կացինը հանի։ Գնում է, գնում, քանի առաջ է գնում, ջուրն էնքան խորանում է, տեսնում է կարող է խեղդվել, ետ է դառնում, դուրս գալի։
Դու մի՛ ասիլ՝ Փանոսը որ լիճն է մտնում ու խորը գնում, էդ ժամանակ լճափով մի անցկենող է լինում, տեսնում է էստեղ թափած շորեր կան, եղեգնուտի մեջ խորը գնացած Փանոսին էլ չի նկատում, էս շորերը հավաքում է, առնում գնում։
Փանոսը լճից դուրս է գալի, տեսնում շոր չկա։ Մնում է տկլոր կանգնած։
Միտք է անում. «Ի՜նչ անեմ, տեր աստված, էսպես տկլոր ո՜ւր գնամ»։
Սպասում է մինչև մութն ընկնի։ Մթան հետ վեր է կենում գնում գյուղը։ Որ գյուղին մոտենում է, ասում է՝ էսպես տկլոր որ գնամ մեր տունը, տանըցիք ի՞նչ կասեն։ Արի գնամ ախպորիցս շոր առնեմ հագնեմ՝ էնպես գնամ կնկանս մոտ։
Ճամփեն ծռում է դեպի ախպոր տունը։
Դո´ւ. մի ասիլ՝ էդ գիշեր էլ ախպոր մոտ մեծարք կա, քեֆի էլ էն տաք ժամանակն է։ Դուռը ծերպ է անում, տեսնի ով կա, ով չկա, հյուրերից մինը կարծում է, թե շունն է, ձեռի կրծած ոսկորը շպրտում է դեպի դուռը, ոսկորը դիպչում է աչքին, աչքը հանում։
Փանոսը ցավից վայ՜վայ անելով ետ է դառնում, շներն էս ձենի վրա վեր են կենում, տեսնում են, օհո՛, մթնումը հրես մի տկլոր օքմին, ու չորս կողմից վրա են տալիս։ Շների հաչոցի վրա մարդիկ դուրս են թափվում, տեսնում են՝ մի տկլոր մարդ փախած գնում է, շները ետևից։ Առանց երկար ու բարակ մտածելու վճռում են, որ կա թե չկա սա սատանա է։
Բավական տեղ ղըչըղու տալով, հայհոյելով, հարայ-հրոցով ընկնում են ետևից, հալածում, տանում գցում անտառները։
Շներն էլ ետևիցը մի ճուռը պոկում են, ու էսպես տկլոր, աչքը հանած, կաղին տալով՝ խեղճ Փանոսը գնում է կորչում։
Մյուս օրը գյուղում տարածվում է, թե հապա չեք ասիլ՝ «Փանոսը կորել է։ Գնացել է անտառը փետի ու ետ չի եկել»։ Գեղահավան հավաքվում են գնում, գնում են անտառը ման գալի, սելն ու եզները գտնում են ծառի տակին ջարդված, ինքը չկա։
Դես Փանոս, դեն Փանոս. հարց ու փորձով հագուստն էլ գտնում են մեկի մոտ։
— Ա՛յ մարդ, էս հագուստը ո՞րտեղից է ընկել քեզ մոտ։
— Թե՝ ախպեր, էս հագուստը էսպես մի լճի ափին վեր ածած էր, հավաքեցի բերի։
Գնում են լճի չորս կողմը պտտում, կանչում՝ «Փանո՜ս, Փանո՜ս», Փանոսը չկա։
Վճռում են որ Փանոսը խեղդվել է։
Գալիս են ժամ ու պատարագ են անում, քելեխը տալիս։ Կնիկն էլ մի քիչ սուգ է անում, Փանոսին գովում, ափսոսում, հետո մի ուրիշ մարդ է ուզում, հետը պսակվում գնում։

Մի լուծ եզ – սայլին կամ գութանին լծելու 2 եզ
Տակով
 անել – տակը գցել, վրան ուլ գալ, ծածկել
Մեծարք – քե, ուրախություն, մեծարանք
Օքմին – մարդ
տակն
 անել – այստեղ՝ ինչ–որ բանի (ջրի) տակն անցնել, սուզվել
դուռը
 ծերպ անել – դուռը մի քիչ բացել
եղեգնուտ – եղեգով
 պատված տեղ
վեր
 ածած – թափված
գեղահավան – ամբողջ
 գյուղով
ղըչրղու – աղմուկ–աղաղակ

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Փորձի՛ր բացատրել:

գործը ձախ գնալ-չհաջողել
միտք անել-խորհել
ձենի վրա վեր են կենում-լսում են
տակն անել-սուզվել
ճամփան ծռել-թեքվել
քեֆի տաք ժամանակն է-քեֆի ամենա թեժ պահը
վրա տալ-հարձակվել
մթան հետ-մթնելու հետ
գլուխը քարը-չարչարվել
դես Փանոս, դեն Փանոս-ես կողմը Փանոս, են կողմը Փանոս

  1. Տեքստում այս նախադասությունները գտի՛ր և ավարտի՛ր:

Ինքը մի բարի մարդ է լինում բայց ինչ գործ որ բռնում է՝ ձախ է գնում։:
Շատ է քաշում, թե՝ քիչ, էդ էլ ինքը կիմանա, ծառը ճռճռալով գալիս է զարկում, տակովն անում սելը ջարդում, եզներն էլ հետը։:
Ասում է՝ գլուխը քարը չեղավ չեղավ, արի գոնե մի բադ սպանեմ, տանեմ տամ կնկանս։:
Դու մի ասիլ՝ էդ գիշեր էլ Դո´ւ. մի ասիլ՝ էդ գիշեր էլ ախպոր մոտ մեծարք կա, քեֆի էլ էն տաք ժամանակն է։

 

  1. Ա և Բ շարքերում գտի՛ր հոմանիշ բառազույգեր:

Ա. Ժամ, տկլոր, վճռել, պսակվել, եղբայր

Բ. Որոշել, ախպեր, ամուսնանալ, եկեղեցի, մերկ

Ձախորդ Փանոսին նամակ գրի՛ր:

           

 

10.03.2021

  1. Աղյուսակից օգտվելով՝ լրացրո՛ւ աղյուսակը։
բանջարեղեն 1 կգ արժեքը 2 կգ արժեքը 5 կգ արժեքը 10 կգ արժեքը 30 կգ արժեքը 90 կգ արժեքը
կարտոֆիլ 60 400 1000 2000 6000 18000
կաղամբ 400 800 2000 4000 12000 36000
սմբուկ 1200 3000 6000 8000 2000 54.000
դդում 60 120 300 600 1800 5400
ճակնդեղ 300 600 1500 3000 9000 27000
բրոկոլի 700 1400 3500 7000 21000 63000

 

բանջարեղեն Վճարեցին Գնեցին ․․․ կգ
կարտոֆիլ 6000 դրամ
կաղամբ 2400 դրամ
սմբուկ 3600 դրամ
դդում 1200 դրամ
ճակնդեղ 6000 դրամ

 

  1. Ի՞նչ թիվ եմ ես։

Երկնիշ եմ, կենտ եմ, 5-ին պատիկ եմ, թվանշաններիս գումարը 7 է։

Պատ․՝25

Երկնիշ եմ, կլոր եմ, 3-ին պատիկ եմ։

Պատ․՝

Եռանիշ եմ, կենտ եմ, հայուրավորս 2 է, տասնավորս 8, թվանշաննեիս գումարը՝ 13։

Պատ․՝283

Եռանիշ եմ, կլոր եմ, բաժանվում եմ 100-ի, հարյուրավորս 7 է։

Պատ․՝700

  1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

4500 ։ 10  + (5000 : 100 + 5)   x 10 =1000

6300 : 63 :  (400 : 8 x 2)  =1

32 x (5 x 2) + (30 x 20 + 800:10) =1000

5000 ։ (25 x 4 x 10) =

500 x (250 : 10 : 5 ) x  10 =

 

 

4 Լուծի՛ր խնդիրները։

Ա․ Զատկի համար մայրիկը ներկեց 15 կարմիր և դեղին ձու։ Քանի՞ կարմիր և քանի՞ դեղին ձու ներկեց մայրիկը, եթե գիտենք, որ կարմիր ձվերը 3-ով շատ էին դեղին ձվերից։

Լուծում

Պատ․՝

 

Բ․ Նարեկն ունի 19 ինքնաթիռ և մեքենա։ Մեքենաները 5-ով շատ են ինքնաթիռներից։ Քանի՞ ինքնաթիռ և քանի՞ մեքենա ունի Նարեկը։

Լուծում

Պատ․՝

 

Գ․ Դավիթը մեկ պաղպաղակի և մեկ կոնֆետի համար վճարեց 240 դրամ։ Դավիթը ինչքա՞ն վճարեց կոնֆետի համար, եթե գիտենք, որ այն պաղպաղակից 40 դրամով թանկ էր։

Լուծում

Պատ․՝

 

Դ․ Նարեն ունի 13 կարմիր և դեղին մազակալ։ Կարմիր մազակալները 3-ով քիչ են դեղին մազակալներից։ Քանի՞ դեղին մազակալ ունի Նարեն։

Լուծում

Պատ․՝

 

 

Ճանապարհորդ Ջեկոն

 Ստեփան Զորյան

 

Մի անգամ աշնանը ես մի ուրախ ճանապարհորդություն կատարեցի դեպի Երևան։ Լենինական քաղաքից մի պառավ` զամբյուղը ձեռին եկավ-մտավ մեր վագոնը։

– Կարելի՞ է։

– Համեցե՛ք, մայրիկ, համեցե՛ք…

Եվ մենք չորս հոգով մի կողմ քաշվեցինք ու պառավին տեղ տվինք մեր նստարանի վրա։ Պառավը նստեց, զամբյուղը դրեց ոտների տակ ու փեշերով ծածկեց խնամքով. հետ գրպանից մի գիրք հանեց, ակնոցը դրեց աչքերին ու սկսեց կարդալ։ Եվ էլ ոչ մի խոսք։ Չորս հոգի նստած ենք կողք կողքի, ոչ մեկս չի հարցնում ո՞վ եք, ո՞ւր եք գնում, ինչպես լինում է առհասարակ։

Է՜հ, պատահում են այդպիսի մարդիկ էլ, որ խոսել չեն սիրում։

Այդպես անխոս գնում ենք մի փոքր տեղ, մեկ էլ տեսնեմ պառավի զամբյուղի մեջ ինչ-որ բան է շարժվում։

«Երևի հավ է»,- մտածում եմ։

Բայց պառավն այդ շարժումից անհանգստացավ, անմիջապես ոտքով խփեց զամբյուղին և փեշերով ավելի ծածկեց։

Մի կարճ տարածություն նա ոտն այնպես մի քանի անգամ զարկեց զամբյուղին ու շարունակեց անխոս կարդալ:

Մի քիչ էլ գնացինք, զամբյուղից ճանկռտոց լսվեց:

Այս անգամ պառավը փեշերը ետ տարավ ու կռացավ զամբյուղի վրա և կամաց, շատ կամաց, հազիվ լսելի ձայնով սաստեց.

– Սո՛ւս, սո՛ւս, անպիտան։

Մեր կուպեի ճամփորդները զարմացած իրար նայեցին, իսկ ես մտածեցի, որ զամբյուղինը հավ չի, այլ երևի կատու։

Գնացինք մի փոքր էլ, կոնդուկտորը եկավ տոմսերն ստուգելու։

– Ձեր տոմսը, ձեր տոմսը,- կրկնում էր նա բարձրաձայն։

Եվ այդ ժամանակ ահա պառավի փեշերի տակից հանկարծ.

– Հա՛ֆ-հա՛ֆ-հա՛ֆ…

Վագոնը լցվեց շան հաչոցով։

Ճամփորդները եկան հավաքվեցին հաչոցի վրա, իսկ պառավն, իրեն կորցրած, ոտով խփում էր զամբյուղին և շարունակ շշնջում.

– Ջեկո՛, Ջեկո՛, անպիտա՛ն…

Շունը բոլորովին չի լսում. հաչում է, կլանչում և զամբյուղը ճանկռոտում։

Բարկացած կոնդուկտորը կռացավ և վախվխելով զամբյուղը բաց արավ. նապաստակի արագությամբ դուրս նետվեց մի պստիկ, կատվից էլ փոքր ճերմակ շնիկ` վզին կապույտ ժապավենից մի բանթ։

Դուրս նետվելով` նա մի ակնթարթ իր խոշոր, սև աչքերով նայեց անծանոթ դեմքերին և, պառավին նկատելով, թռավ նրա գոգը։

– Սա ի՞նչ բան է,- ասում է կոնդուկտորը,- ձեզ ո՞վ իրավունք տվեց շանը բերել վագոն։

– Ի՜նչ կա որ,- ասում է պառավը շանը գրկելով,- զամբյուղի մեջ ձեզ հո վնաս չի տալիս։

– Շունը վագոն մտցնելու իրավունք չկա,- զայրանում է կոնդուկտորը։- Եկող կայարանում կա՛մ կիջնեք, կա՛մ շանը կթողնեք։

– Վա՛յ, ես իմ Ջեկոյին չեմ թողնի։ Գրկիս կպահեմ։

– Չի՛ կարելի,- կտրեց կոնդուկտորն ու անցավ մյուս ճամփորդների տոմսերն ստուգելու։

Հասանք կայարան. պառավը շփոթված սկսեց շանը փաթաթել փալասներով, երևի այդպես պահելու, որ չհեռացնեն։ Բայց կոնդուկտորը շուտով վերադարձավ։

– Դե, մայրիկ, կա՛մ իջեք, կա՛մ շանը թողեք էս կայարանում։

Պառավը չի համաձայնում։

– Չեմ կարող,- ասում է,- շունը թողնել։ Սա տղայինս է. դրել է, որ տանեմ Երևան։ Կմեռնեմ` չեմ թողնի։

– Դե՛ իջեք։

– Ո՛չ կիջնեմ, ո՛չ կթողնեմ…

Երկար նա իրենն էր ասում, սա` իրենը, մեկ էլ կոնդուկտորը նեղսրտած առաջ եկավ։

– Հասկացի՛ր, մայրիկ, ես իրավունք չունեմ վագոնում շուն թողնելու։

Այս ասելով` նա շանը խլեց պառավի ձեռքից և կլանչեցնելով տարավ դռնից գցեց դուրս։

Պառավը ճղճղաց ու վազեց կոնդուկտորի ետևից, բայց մինչև կերթար դեպի դուռը, գնացքը շարժվեց։

Պառավը մնաց շվարած։

– Վա՛յ, հիմա ես ի՜նչ պատասխան տամ տղիս։

Ու մինչև մյուս կայարանը նա ձեռները խփում էր ծնկներին ու վշտացած տրորվում, հուզվում.

– Վա՛յ։ Ջեկո ջան, քեզ պահեցի, որ կորցնե՜մ։ Վա՛յ, Ջեկո ջան…

Այսպես հասանք մյուս կայարանը. հազիվ գնացքը կանգնել էր` մեկ էլ պառավի շնիկը, լեզուն հանած, վազեվազ ընկավ վագոն և թռավ պառավի գոգը։

Ճամփորդները զարմանքից վեր կացան։

– Ա՜, եկա՜վ, շունն եկա՜վ,- ձայն տվին իրար ու հավաքվեցին շան գլխին։ Աղմուկի վրա կոնդուկտորը նորից երևաց։

– Էդ ինչպե՞ս, որտեղի՞ց եկավ,- զարմացավ նա։

– Չե՞ք տեսնում ո՛նց է հևում,- նկատեց մեկը,- գնացքի ետևից վազել է, էլի։

Վազե՜լ… ամենքը զարմացած էին, թե ի՛նչպես է կարողացել մի կայարանից մինչև մյուսը վազել այս պստիկ շունը, ինչպե՛ս շունչը չի կտրվել…

Բայց ինչ ասես, որ եկել էր։

Սակայն բոլորից շատ զարմացած էր պառավը, նա ուրախությունից շանը սեղմում էր կրծքին ու կրկնում.

– Ջեկո՛ ջան, Ջեկո՜…

Իսկ Ջեկոն ետին ոտներով կանգնում էր նրա գոգին, առաջին ոտները դնում նրա կրծքին և ուզում էր կարծես համբուրել նրա երեսը, բայց երեսին չհասնելով` լիզում էր ձեռները։

Բոլորս ծիծաղում էինք, ուրախանում, իսկ կոնդուկտորը նորից կպավ պառավին` թե` կա՛մ պիտի իջնես, կա՛մ շունդ կթողնեմ կայարանում…

Պառավը նորից պինդ գրկեց շանը, որ կոնդուկտորը չտանի. խնդրեց, աղաչեց, որ թողնի, փող կտա, տոմս կառնի։

Բայց կոնդուկտորը դարձյալ լսել չուզեց, ու շանը քաշեց իր կողմը։

– Ես իրավունք չունեմ վագոնը շուն թողնելու, ինձ պաշտոնից դուրս կանեն, հասկացի՛ր, պառավ, հասկացի՛ր։

Ու նորից շունը կլանչեցնելով տարավ դրեց պլատֆորմի վրա և ինքը բարձրանալով, վագոնի դուռը փակեց։

Այս անգամ պառավը լաց եղավ։

Իսկ ես, խղճալով թե՛ պառավին և թե՛ շանը, գլուխս վագոնի լուսամատից հանած` նայում եմ տեսնեմ` ինչ է անելու խեղճ շնիկը այդ անծանոթ կայարանում։

Երբ գնացքը շարժվեց Ջեկոն սկզբում շշմած, պոչը ետին ոտների արանքը կոխած, նայեց շարժվող վագոններին, ապա մեկեն սկսեց վազել գնացքի կողքով։

Գնացքն արագացրեց ընթացքը, Ջեկոն նույնպես, նա վազում էր գլուխն ուսերին դրած, այնպես, ինչպես նապաստակն է վազում. ցատկելով, թռչելով… վազեց-վազեց, մեկ էլ- ըհը՛- թռավ վերջին վագոնի սանդուղքի վրա և նստեց լեզուն հանած։

Ուրախությունից ուզեցի մյուս ճամփորդներին պատմեմ Ջեկոյի ճարպիկությունը և ցույց տամ նրա տեղը, բայց մտածելով, որ բանը կոնդուկտորի ականջը կընկնի, լռեցի։ Լավ էր, որ ուրիշ ճամփորդ չէր նկատել, և նա մնաց այդպես մինչև մյուս կայարանը։

Ու երբ հասանք մյուս կայարանը, Ջեկոն նորից եկավ պառավի գոգն ընկավ։ Նորից ծիծաղ, ուրախություն։ Պառավը համբուրում է Ջեկոյին ու ծիծաղում մյուսների հետ։

Եկավ կոնդուկտորն էլ, ուզեց բարկանալ, բայց իմանալով բանն ինչպես է եղել, ինքն էլ սկսեց ծիծաղել։

– Դե որ էդպես է, նորից զամբյուղը դիր, մայրիկ,- ասաց նա։- Միևնույն է, դա արդեն սովորել է առանց տոմսի ճամփորդել։ Ջեկոն, կարծես կոնդուկտորի խոսքերը հասկանալով, ինքը թռավ-մտավ զամբյուղը։ Պառավը կափարիչը վրա բերեց, նորից ոտը դրեց վրան և փեշերով ծածկեց։ Ջեկոն հիմա հանգիստ էր. ո՛չ շարժվում էր զամբյուղում, ոչ ճանկռոտում այն, ո՛չ էլ հաչում։

Եվ այդպես հասանք Երևան։

 

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերն ու օնլայն բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։
  2. Այս դարձվածքները փոխարինի՛ր մեկ բառով.

 

ձայն ծպտուն չհանել -լռել

իրավունք տալ -թողնել

վնաս տալ -վնասել

  1. Ո՞վ է պատմում այս պատմությունը. Ճիշտ պատասխանը նշի՛ր.

պառավը

ուղեկցորդը

ճանապարհորդներից մեկը

  1. Ի՞նչ կպատմես շնիկի մասին: Շինկը շատ հավատարիմ էր, խելացի և արահգավազ։
  2. Արդարացրո՛ւ տատիկին: Տատիկը ճիշտ է արել որ իր տղայի խնդրանք արել է։
  3. Արդարացրո՛ւ կոնդուկտորին: Կոնդուկտրը ճիշտ էր անում որ կարգը չէր խաղտում։
  4. Մեղադրի՛ր տատիկին: Տատիկը սխալ է արել որ շան համար տոմս չի գնել։
  5. Մեղադրի՛ր կոնդուկտորին: Կոնդուկնրը իրավունք չուներ շանը գցել գնացքից դուրս։
  6. Հորինի՛ր. «Ջեկոյի նոր արկածները»

 

 

9.03.21

  1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

400 x 20 – 30 x 200=2000

500 x 40 – 20 x 900 =2000

300 x 200 + 40 x 50 =62.000

900 x 40 – 60 x 600=0

  1. Լրացրո՛ւ աղյուսակները։
a 400 600 700
b 50 60 100
a x b + a : b 400×5+400:5=20.008 600×6+600:60=36.010 700×100+700:100=70.007

 

 

a 2000 800 5000
b 4 400 50
a x b –  a : b 2000×4-2000:4=7500 800×400-800:400=319.998 5000×50-5000:50=249.900

 

 

3․ Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

 

640 : (48 : 6) + 70 : (700 : 70) =90

360: (42 : 7 ) – 80 : 80 x 60 =54

360 x (42 – 7 x 6) + 87 : 1  =0

  1. Լուծի՛ր խնդիրները։

Ա.Հեծանվորդն I օրն անցավ 115 կմ ճանապարհ, իսկ II օրը՝ 15 կմ-ով ավելի, քան I օրը:   III օրը ինչքա՞ն ճանապարհ անցավ հեծանվորդը, եթե հայտնի է, որ երեք օրում միասին անցավ 400  կմ:

Լուծում

115+15=130

400-130=370

Պատ․՝370

 

Բ․ Հայկը տնից դուրս եկավ ժամը 11:35 և 45 րոպեից հասավ դպրոց: Ժամը քանիսի՞ն Հայկը դպրոց հասավ:

Լուծում

11:35+45=12:20

Պատ․՝12:20

 

Գ․ Մայրիկը 1կգ ելակի և 5 կգ խնձորի համար վճարեց 3760 դրամ: Ի՞նչ արժե 1 կգ ելակը, եթե հայտնի է, որ մայրիկը 1կգ խնձորի համար վճարել է 500 դրամ:

Լուծում

5×500=2500

3760-2500=1260

Պատ․՝1260

 

Դ․ Գրիգորը, վճարելով 2180 դրամ, գնել է 1 տետր և 5 տուփ մատիտ: Ի՞նչ արժե 1 տետրը, եթե հայտնի է, որ 1 տուփ մատիտն արժե 400 դրամ:

Լուծում

5×400=2000

2180-2000=180

Պատ․՝180

Ե․ Մայրիկը 5 կգ խնձորին 500 դրամ էր վճարել։ 700 դրամով ինչքա՞ն խնձոր կարելի է գնել։

Լուծում

500:5=100

7×100=700

Պատ․՝7kg

 

Զ․ 2 ալբոմը 2000 դրամ արժե։ 8000 դրամով քանի՞ ալբոմ կարելի է գնել։

Լուծում

2000;2=1000

8000:1000=8

Պատ․՝8

 

Է․ 3 ավտոբուսով և 6 մարդատար մեքենայով զբոսաշրջիկներ Մատենադարան եկան։ Ամեն ավտոբուսի մեջ 25 մարդ էր նստել, իսկ ամեն մեքենայի մեջ՝ 5 մարդ։ Քանի՞ մարդ էր Մատենադարան էքսկուրսիա եկել։

Լուծում

3×25=85

6×5=30

85+30=115

Պատ․՝115

4.03.2021

1.Շարունակի՛ր  ըստ օրինակի։

3450 3451 3460
7240 7242 7250
1630 1637 1640
6370 6379 6380
2450 2454 2450

2. Լուծի՛ր  խնդիրները։

1 հատը 2 հ 5 հ 9 հ
մատիտ 70 դր․ 140 350 630
վրձին 300 600 1500 2700
սրիչ 200 400 1000 1800
ջրաներկ 400 800 2000 3600
նոթատետր 2000 4000 10000 18000
բառարան 5000 10000 25000 45000

Որքա՞ն գումար է հարկավոր

Ա․Երեք մատիտ, չորս սրիչ,մեկ նոթատետր գնելու համար:

Լուծում

3×70=210

4×200=800

1×2000=2000

2000+800+210=3010

Պատ․՝3010

Բ․ Վեց սրիչ, յոթ ջրաներկ,երեք բառարան գրելու համար։

Լուծում

6×200+7×400+15000=19000

Պատ․՝19000

3. Թվերը ներկայացրո՛ւ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով։

15.200=10.000+5000+200

21.610 =20.000+1000+600+10

78.004 =70.000+8000+4

321.800 =300.000+20000+1000+800

425.080 =400000+20000+5000+80

4.Թվերը գրի՛ր թվանշաններով:

չորս հարյուր հիսունհինգ  հազար երկու հարյուր վաթսունութ –455.200

երկու հարյուր հիսունվեց հազար ութ հարյուր քսանհինգ –256.825

վեց հազար յոթ հարյուր քսանմեկ –6721

քսանվեց հազար ութ հարյուր տասնմեկ –26811

հինգ հազար հինգ հարյուր –5500

տասը հասզար վեց հարյուր ութսունութ –10688

երկու հազար երկու –2002

չորս հազար տասնվեց –4016

5. Լուծի՛ր խնդիրը։

Որքա՞ն դրամ պետք է վերադարձնի վաճառողը Հայկին, եթե նա գնել է 3  կգ խնձոր, 3 կգ դեղձ, 2 կգ տանձ, 4 կգ սալոր և վաճառողին տվել մեկ հատ  10 000 դրամանոց թղթադրամ:

Անվանումը 1 կգ-ի արժեքը
Խնձոր 5 x 50=250
Դեղձ 4×100+3 x 20=460
Տանձ 70 x 4=240
Սալոր 5 x 60 + 4 x 10=340

Լուծում

250+460+240+340=1290

Պատ․՝1290

English

 

  • Rabbits jump very often(հաճախ).
  • Pupils sing a nice song on the Mother’s Day.
  • My brother runs  very fast(արագ).
  • I play computer games in the evening.
  • We study English at school.
  • She likes to walk(զբոսնել) in the park(այգի).
  • John often swims in the swimming-pool(լողավազան).